giáo án vợ nhặt

Nêu giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của Vợ nhặt - Vợ nhặt là một truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Kim Lân. Giáo án Giáo dục công dân lớp 7 Cánh Diều cả năm. Tháng Tám 17, 2022. Quy trình dạy học lớp 3 sách Cánh Diều. Tháng Tám 17, 2022. Giáo án Đạo đức 3 SGK Ngữ văn 12 , NXB Giáo. sự thật. 2. Nội dung phân tích a. Người vợ nhặt là nạn nhân của nạn đói với cuộc sống trôi nổi, bấp bênh: Dưới ngòi bút của Kim Lân, người vợ nhặt là người phụ nữ không tên không tuổi,. sống và niềm tin của con người Việt Nam. Hướng dẫn cách vẽ sơ đồ tư duy Vợ nhặt bà cụ Tứ. Bài làm: ———————-HẾT————————- Vợ nhặt là tác phẩm nổi bật trong chương trình ngữ văn lớp 12, bên cạnh bài làm văn Sơ đồ tư duy Vợ Nhặt, Nhân vật bà cụ Tứ, giáo viên và học sinh tham khảo thêm các bài làm văn mẫu khác như Sơ đồ Mẹ Tràng đang nhổ cỏ vườn. Vợ đang quét sân tiếng chổi vang lên đều đều. Bỗng nhiên, anh cảm thấy yêu thương gắn bó với cái nhà của mình một cách lạ lùng. Thế là từ đây Tràng đã có một gia đình, sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đây. Cái nhà sẽ trở thành nơi che mưa che nắng cho vợ chồng anh. Một nguồn sung sướng và phấn chấn dâng lên trong lòng Tràng. Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp dạy học theo dự án tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên. c phẩm có thể so sánh. Hướng dẫn, sửa chữa, góp ý bài làm của học sinh a. Giống Mein Mann Flirtet In Meiner Gegenwart. -Hoạt động 1 Đọc-hiểu Tiểu viên yêu cầu một học sinh đọc phần Tiểu dẫn Nêu những nét chính về+Nhà văn Kim Lân.+ Xuất xứ truyện ngắn Vợ nhặt.+ Bối cảnh xã hội của sinh dựa vào phần tiểu dẫn và hiểu biết của bản thân để trình viên sưu tầm thêm một số tư liệu, tranh ảnh đề giới thiệu cho học sinh hiểu thêm về bối cảnh xã hội Việt Nam năm động 2 Tổ chức đọc hiểu văn bản tác tập 1 Đọc và tóm tắt sinh đọc và tóm tắt tác tập 2 Dựa vào nội dung truyện, hãy giải thích nhan đề Vợ nhặt?Giáo viên gợi ý, học sinh thảo luận và trình bày. Giáo viên nhận xét và nhấn mạnh một số ý cơ tập 3 Nhà văn đã xây dựng tình huống truyện như thế nào? Tình huống đó có những ý nghĩa gì?Học sinh thảo luận và trình bày. Giáo viên gợi ý, nhận xét và nhấn mạnh những ý cơ tập 4 Xem Cảm nhận của anh chị về diễn biến tâm trạng của nhân vật Tràng lúc quyết định để người đàn bà theo về, trên đường về xóm ngụ cư, buổi sáng đầu tiên có vợ.Học sinh thảo luận nhóm, cử đại diện phát biểu, tranh luận, bổ sung. Giáo viên định hướng, nhận xét và nhấn mạnh những ý cơ Cảm nhận của anh chị về người vợ nhặt tư thế, bước đi, tiếng nói, tâm trạng,….Học sinh phát biểu tự do, tranh luận. Giáo viên nhận xét và chốt lại những ý cơ Cảm nhận của anh chị về diễn biến tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ-mẹ Tràng lúc mới về, buổi sớm mai, bữa cơm đầu tiên?Học sinh phát biểu tự do, tranh luận. Giáo viên nhận xét và chốt lại những ý cơ tập 5 Anh chị hãy nhận xét về nghệ thuật viết truyện của Kim Lân cách kể chuyện, cách dựng cảnh, đối thoại, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, ngôn ngữ,….Học sinh thảo luận và trả lời theo những gợi ý, định hướng của giáo động 3 Tổng tập Hãy khái quát lại bài học và tổng kết trên hai mặt nội dung và hình viên gợi ý, học sinh suy nghĩ, xem lại toàn bài và phát biểu tổng Đọc-hiểu Tiểu Kim Lân 1920-2007.-Tên khai sinh Nguyễn Văn làng Phù Lưu, xã Tân Hồng, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm phẩm chính Nên vợ nên chồng 1955, Con chó xấu xí 1962.-Kim Lân là cây bút truyện ngắn Thế giới nghệ thuật của ông thường là khung cảnh nông thôn hình tượng người nông dân. Đặc biệt ông có những trang viết đặc sắc về phong tục và đời sống thôn quê Kim Lân là nhà văn một lòng một dạ đi về với "đất" với "người" với "thuần hậu nguyên thuỷ" của cuộc sống nông thôn2. Xuất xứ nhặt là truyện ngắn xuất sắc in trong tập truyện Con chó xấu xí 1962.3. Bối cảnh xã hội của xít Nhật bắt nhân dân ta nhổ lúa trồng đay nên tháng 3 năm 1945 nạn đói khủng khiếp đã xảy ra. Chỉ trong vòng vài tháng, từ Quảng Trị đến Bắc Kì, hơn hai triệu đồng bào ta chết Đọc hiểu văn bản tác Đọc-tóm tắt2. Tìm hiểu văn bảna. Ý nghĩa nhan đề-Nhan đề "Vợ nhặt" thâu tóm giá trị nội dung tư tưởng tác phẩm "Nhặt" đi với những thứ không ra gì. Thân phận con người bị rẻ rúng như cái rơm, cái rác, có thể "nhặt" ở bất kì đâu, bất kì lúc nào. Người ta hỏi vợ, cưới vợ, còn ở đây Tràng "nhặt" vợ. Đó thực chất là sự khốn cùng của hoàn Tình huống là một nhân vật có ngoại hình xấu. Đã thế còn dở người. Lời ăn tiếng nói của Tràng cũng cộc cằn, thô kệch như chính ngoại hình của anh ta. Gia đình của Tràng cũng rất ái ngại, Nguy cơ "ế vợ" đã rõ. Đã vậy lại gặp nạn đói khủng khiếp, cái chết luôn luôn đeo bám. Trong lúc không một ai kể cả Tràng nghĩ đến chuyện vợ con của anh ta thì đột nhiên Tràng có vợ. Trong hoàn cảnh đó, Tràng "nhặt" được vợ là nhặt thêm một miệng ăn cũng đồng thời là nhặt thêm tai hoạ cho mình, đẩy mình đến gần hơn với cái chết. Vì vậy việc tràng có vợ là một nghịch cảnh éo le, vui buồn lẫn lộn, cười ra nước Tìm hiểu diễn biến tâm trạng của các nhân vật.* Nhân vật Tràng-Tràng là nhân vật có bề ngoài thô xấu, thân phận lại nghèo hèn, mắc tật hay vừa đi vừa nói một mình,…-Tràng "nhặt" được vợ trong hoàn cảnh đói khát "Chậc, kệ" cái tặc lưỡi của Tràng không phải là sự liều lĩnh mà là một sự cưu mang, một tấm lòng nhân hậu không thể chối từ. Quyết định có vẻ giản đơn nhưng chứa đựng nhiều tình thương của con người trong cảnh khốn cùng.+Tất cả biến đổi từ giấy phút ấy. Trên đường về xóm ngụ cư, Tràng không cúi xuống lầm lũi như mọi ngày mà "phởn phơ", "vênh vênh ra điều". Trong phút chốc, Tràng quên tất cả tăm tối "chỉ còn tình nghĩa với người đàn bà đi bên" và cảm giác êm dịu của một anh Tràng lần đầu tiên đi cạnh cô vợ sáng đầu tiên có vợ, Tràng biến đổi hẳn "Hắn thấy bây giời hắn mới nên người". Tràng thấy trách nhiệm và biết gắn bó với tổ ấm của mình.Người vợ nhặt-Thị theo Tràng trước hết là vì miếng ăn chạy trốn cái đói.-Nhưng trên đường theo Tràng về, cái vẻ "cong cớn" biến mất, chỉ còn người phụ nữ xấu hổ, ngượng ngùng và cũng đầy nữ tính đi sau Tràng ba bốn bước, cái nón rách che nghiêng, ngồi mớm ở mép giường,…. Tâm trạng lo âu, băn khoăn, hồi hộp khi bước chân về "làm dâu nhà người".-Buổi sớm mai, chị ta dậy sớm, quét tước, dọn dẹp. Đó là hình ảnh của một người vợ biết lo toan, chu vén cho cuộc sống gia đình, hình ảnh của một người "vợ hiền dâu thảo".Chính chị cũng làm cho niềm hy vọng của mọi người trỗi dậy khi kể chuyện ở Bắc Giang, Thái Nguyên người ta đi phá kho thóc Nhật. Bà cụ Tứ-Tâm trạng mừng, vui, xót, tủi "vừa ai oán vừa xót thương cho số phận đứa con mình". Đối với người đàn bà thì "lòng bà đầy xót thương" nén vào lòng tất cả bà dang tay đón người đàn bà xa lạ làm con dâu mình "Ừ, thôi thì các con cũng phải duyên phải số với nhau, u cũng mừng lòng".-Bữa cơm đầu tiên đón nàng dâu mới, bà cụ Tứ đã nhen nhóm cho các con niềm tin, niềm hy vọng "Tao tính khi nào có tiền mua lấy con gà về nuôi, chả mấy mà có đàn gà cho xem".=> Bà cụ Tứ là hiện thân của nỗi khổ con người. Người mẹ ấy đã nhìn cuộc hôn nhân éo le của con thông qua toàn bộ nỗi đau khổ của cuộc đời bà. Bà lo lắng trước thực tế quá nghiệt ngã. Bà mừng một nỗi mừng sâu xa. Từ ngạc nhiên đến xót thương, nhưng trên hết vẫn là tình yêu thương. Cũng chính bà cụ là người nói nhiều nhất về tương lai, một tương lai rất cụ thể thiết thực với những gà, lợn, ruộng, vườn,… một tương lai khiến các con tin tưởng bởi nó không quá xa vời. Kim Lân đã khám phá ra một nét độc đáo khi để cho một bà cụ cập kề miệng lỗ nói nhiều với đôi trẻ về ngày Vài nét nghệ kể chuyện tự nhiên, lôi cuốn, hấp thuật tạo tình huống đầy tính sáng cảnh chân thật, gây ấn tượng cảnh chết đói, cảnh bữa cơm ngày đói,…-Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế nhưng bộc lộ tự nhiên, chân ngữ nhuần nhị, tự Tổng nhặt tạo được một tình huống truyện độc đáo, cách kể chuyện hấp dẫn, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, đối thoại sinh thể hiện được thảm cảnh của nhân dân ta trong nạn đói năm 1945. Đặc biệt thể hiện được tấm lòng nhân ái, sức sống kì diệu của con người ngay trên bờ vực của cái chết vẫn hướng về sự sống và khát khao tổ ấm gia đình. Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Ngữ văn 6 - Tiết 58+59 Vợ nhặt, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trênTuần 20 Ngày dạy ...//.. tại lớp .. Tiết 58-59 Ngày dạy ...//.. tại lớp .. VỢ NHẶT Kim Lân A. MỤC TIÊU 1/ Kiến thức - Tình cảnh thê thảm của người nông dân trong nạn đói khủng khiếp năm 1945 và niềm khát khao hp gia đình, niềm tin vào cs, tình thương yêu đùm bọc giữa những con người nghèo khổ ngay trên bờ vực của cái chết. - X/d tình huống truyện độc đáo, nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc. 2/ Kĩ năng - Củng cố, nâng cao kĩ năng đọc – hiểu truyện ngắn hiện đại. - Tự nhận thức về tấm lòng đồng cảm, trân trọng trước sp con người của nhà văn, qua đó xđ các giá trị trong cs mà mỗi con người cần hướng tới. - Tư duy sáng tạo PT, BL về cá tính sắc nét, về nghệ thuật tả cảnh, tả tình, cách kể chuyện tự nhiên, về cách xd nv trong tp. 3/ Thái độ Biết trân trọng tình người, biết phát hiện và yêu quý những phẩm chất tốt đẹp của con người. B. CHUẨN BỊ 1/ GV Tranh về nạn đói năm 1945. 2/ HS Đọc bài trước, tóm tắt cốt truyện bằng sơ đồ hoặc bằng đoạn văn khoảng 20 dòng, ghi lại dẫn chứng trong SGK về nhân vật Tràng, người vợ nhặt và bà cụ Tứ số phận, ngoại hình, tính cách, diễn biến tâm trạng, trl vào tập các câu hỏi HDHB. C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1/ Kiểm tra bài cũ – đặt vấn đề vào bài mới ? Điều gì đã làm cho Mị quyết định cứu A Phủ? Kể và PT tâm trạng của Mị trong lúc này. Truyện ngắn Vợ nhặt được kết thúc ntn? O Trong LS của DT VN, có những dấu son chói lói nhưng đồng thời cũng có cả những đau thương không thể nào quên được. Một trong những trang sử u ám đó chính là nạn đói năm Ất Dậu 1945 làm cho hơn 2 triệu đồng bào chết đói 2/ Dạy nội dung bài mới ? Mục tiêu cần đạt của bài học? HOẠT ĐỘNG CHUNG NỘI DUNG CHÍNH * Hoạt động 1 10’ Tìm hiểu chung. ? Những hiểu biết nào về KL giúp em hiểu hơn về tp “VN”? ? Truyện ngắn “VN” có xx ntn? ? KL sáng tác truyện ngắn này khi nào? Lấy bối cảnh chủ yếu là gì? ? Tóm tắt lại tp dựa theo sơ đồ hoặc dựa theo nhân vật chính là Tràng? * Hoạt động 2 60’ Đọc – hiểu văn bản. ? Nhan đề “VN” gợi cho em những suy nghĩ gì? - GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm TP. ? Theo em, tình huống truyện VN có gì độc đáo? ? Việc x/d tình huống truyện éo le, độc đáo như vậy đã có t/d gì? ? Trước hết, em nx Tràng là một người ntn? ? Ở trong cõi sâu thẳm của tâm hồn Tràng luôn có một khát khao rất lớn là gì? Điều đó được thể hiện ntn khi Tràng + Quyết định lấy vợ? + Dẫn vợ về qua xóm ngụ cư? + Trong buổi sáng đầu tiên có vợ? ? Ngoài ra, ở Tràng còn có những phẩm chất gì đáng trân trọng? Biểu hiện của phẩm chất đó? ? Tóm lại, điều gì đã giúp Tràng vượt lên tất cả, bất chấp cả cái đói và cái chết trong truyện này? ? Người vợ nhặt có lai lịch ntn? Điều đó thể hiện y/n gì? ? Nhân vật người vợ nhặt có ngoại hình ntn? ? Tính cách của thị được miêu tả ntn? Do đâu? ? Nhưng đằng sau đó, nv này có vẻ đẹp tâm hồn gì đáng được trân trọng? ? Từ những điều trên, em có nx khái quát gì về người đàn bà này? ? Em nx ntn về tính cách của bà cụ Tứ? D/c? ? Trong truyện ngắn “VN”, tâm trạng của bà cụ Tứ đã nảy sinh trong một bối cảnh ntn? ? Diễn biến tâm trạng của bà ntn trong lần đầu tiên gặp người vợ nhặt? D/c? ? Trong buổi sáng đầu tiên có dâu, BCT đã có những hành động và diễn biến tâm trạng gì? ? Từ những điều trên, em nx ntn về bà cụ Tứ? ? 3 nv có điểm gì chung? ? Truyện đã phản ánh hiện thực gì? Dẫn chứng từ đâu? ? GTNĐ của tp thể hiện qua những phương diện nào? D/c? * Hoạt động 3 5’ Hệ thống kiến thức đã tìm hiểu qua bài học. ? Truyện đã có những thành công gì về nghệ thuật? ? Qua truyện ngắn này, KL muốn nói lên điều gì? I. TÌM HIỂU CHUNG 1/ Tác giả Kim Lân là tác giả thành công về đề tài nông thôn và người nông dân, có một số tác phẩm có giá trị về đề tài này. 2/ Tác phẩm - Xuất xứ “Vợ nhặt” là truyện ngắn xuất sắc nhất của KL, in trong tập Con chó xấu xí 1962. - Hcst TP được viết dựa trên một phần cốt truyện cũ của tiểu thuyết Xóm ngụ cư – được viết ngay sau khi CMTT nhưng dang dở và thất lạc bản thảo. Sau khi hòa bình lập lại 1954, ông dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết truyện ngắn này. Truyện được xd trên bối cảnh nạn đói 1945. 3/ Tóm tắt cốt truyện HT - QK - HT Tràng nhặt được vợ - Tràng gặp “thị” - Sau đêm “tân hôn” II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1/ Ý nghĩa nhan đề - Gợi lên tình huống truyện độc đáo, éo le, kích thích trí tò mò của người đọc. - Gợi đến số phận rẻ rúng, hoàn cảnh bi thảm của nhân vật vợ nhặt và con người trong nạn đói năm 1945, qua đó thể hiện tình cảm nhân đạo của tg. 2/ Tình huống truyện - Tình huống truyện độc đáo Tràng – anh nông dân nghèo thô kệch, xấu xí lại là dân ngụ cư, giữa lúc đói khát nhất, khi cái chết đang cận kề bỗng “nhặt” được vợ, có vợ theo kể lại tình huống truyện. - Tác dụng của tình huống truyện + Tình huống éo le này là đầu mối cho sự phát triển của truyện, tác động đến tâm trạng, hành động của các n/vật nếu không có tình huống này thì không có truyện, tính cách của các n/vật cũng không được thể hiện rõ và thể hiện chủ đề của truyện liên hệ phần YNVB. + Việc Tràng “nhặt vợ” đã tạo ra sự lạ lùng, ngạc nhiên và éo le với tất cả mọi người, trong đó có cả Tràng PT sự ngạc nhiên của dân xóm ngụ cư, bà cụ Tứ, Tràng, vợ Tràng. + Tình huống này làm cho TP có giá trị về nhiều phương diện mà tiêu biểu là GTHT và GTNĐ liên hệ phần GTHT và GTNĐ của TP. 3/ Các nhân vật trong truyện Tràng - Là người lao động nghèo, tốt bụng và cởi mở d/c giữa lúc đói, anh sẵn lòng đãi người đàn bà xa lạ bốn bát bánh đúc - Luôn khát khao hp và có ý thức x/d hp + Lúc quyết định lấy vợ Câu “nói đùa chứ có về với tớ thì ra khuân hàng lên xe rồi cùng về” đã ẩn chứa niềm khát khao tổ ấm gia đình. Hành động đó còn là một sự cưu mang, chứa đựng nhiều tình thương của con người trong cảnh khốn cùng. + Khi dẫn vợ về qua xóm ngụ cư Vẻ mặt “phởn phơ khác thường”, “tủm tỉm cười một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh”, “thích chí và tự đắc”. Trong phút chốc, Tràng quên tất cả tăm tối, “chỉ còn tình nghĩa với người đàn bà đi bên”. + Buổi sáng đầu tiên có vợ Cảm thấy trong người êm ái lửng lơ, thấy nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, Tràng cảm thấy yêu thương và gắn bó, có trách nhiệm với gia đình, nhận ra bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này. - Có khát vọng sống mãnh liệt trong hoàn cảnh khốn cùng vẫn hướng về sự sống, vẫn lạc quan, yêu đời, tìm về hp -> d/c dám “nhặt vợ” trong cảnh đói; hay cười, hay đùa; cảm thấy hạnh phúc khi có vợ.; có niềm tin vào tương lai tươi sáng d/c anh nghĩ tới sự đổi thay cho dù vẫn chưa ý thức thật đầy đủ qua hình ảnh lá cờ đỏ trên đê Sộp, thấy ân hận vì hành động đẩy xe thóc trốn Việt Minh ngày trước..... => Niềm khát khao tổ ấm gia đình và tình thương giữa những con người nghèo khổ đã giúp Tràng vượt lên tất cả, bất chấp cả cái đói và cái chết. Người vợ nhặt - Lai lịch không rõ ràng, không tên chỉ được gọi là “thị”, không tuổi -> số phận rẻ rúng của người PN trong nạn đói, như một thứ rác bị vứt đi. - Ngoại hình áo quần tả tơi, thân hình gầy sọp, khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt,-> là nạn nhân điển hình của nạn đói thê thảm. - Tính cách chao chát, chỏng lỏn, thô tục và có phần trơ trẻn d/c chi tiết đẩy xe tiếp Tràng để được ăn “cơm trắng mấy giò”, chấp nhận làm “vợ nhặt” một người đàn ông xa lạ chỉ vì miếng ăn -> do những xô đẩy dữ dội của hoàn cảnh. - Vẻ đẹp tâm hồn + Có khát khao sống d/c chi tiết “cơm trắng mấy giò” và “bốn bát bánh đúc”, việc chấp nhận theo không Tràng để có nơi nương tựa + Có khát khao hp d/c việc nhận lời làm vợ của Tràng, chi tiết buổi sáng đầu tiên làm vợ, làm dâu + Là một người PN tự trọng, có nhân cách d/c sự ngượng ngùng khi đi về qua xóm ngụ cư; sự ý tứ, đảm đang trong buổi sáng đầu tiên làm dâu. => Là người đàn bà không tên, không tuổi, có thân phận rẻ rúng nhưng đằng sau lại ẩn chứa những vẻ đẹp khuất lấp, đáng trân trọng, mang đến niềm hi vọng cho mọi người. Bà cụ Tứ - Tính cách + Là một người mẹ nghèo khổ nhưng rất mực thương con d/c thương con trai, con dâu vì lấy nhau trong cảnh đói cảm thấy tủi thân cho con, thấy buồn vì không lo được đám cưới cho con,; ; + Là một người PN VN nhân hậu, bao dung và giàu lòng vị tha d/c thấy con dẫn về thêm một miệng ăn, thêm một gánh nặng trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhưng không trách mắng; không khinh rẻ con dâu là vợ theo mà còn thương, biết ơn; + Là một con người lạc quan, có niềm tin vào tương lai, hạnh phúc tươi sáng d/c cảm thấy mừng cho con; động viên hai con; chi tiết buổi sáng đầu tiên có dâu. - Tâm trạng + Bối cảnh nảy sinh tâm trạng giữa nạn đói thê thảm, mọi người đang đối mặt với cái chết thì con trai bà Tràng lại lấy vợ; + Diễn biến tâm trạng trong lần đầu tiên gặp con dâu ngạc nhiên d/c -> ai oán, xót thương d/c 29 -> hờn tủi d/c 29 -> lo lắng d/c 29 -> đồng cảm, biết ơn d/c -> mừng lòng d/c -> mong mỏi d/c + Diễn biến tâm trạng trong buổi sáng đầu tiên có dâu * Cùng con dâu quét dọn nhà cửa, vẻ mặt tươi tỉnh, rạng rỡ hẳn lên -> tin tưởng về sự đổi đời trong c/s mới. * Trong bữa ăn đầu tiên nói toàn chuyện vui, chuyện sung sướng về sau -> vạch ra con đường tương lai tươi sáng cho các con. * Đãi các con món cháo cám mà bà gọi vui là “chè khoán” để các con thấy vui, cảm thấy mình còn may mắn hơn những người khác, để có niềm tin hơn vào c/s. => Bà cụ Tứ mang những phẩm chất tốt đẹp của những bà mẹ VN nhân hậu, bao dung, thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các con. * Điểm chung của các nv Có niềm khát khao sống và hp, niềm tin và hy vọng vào tương lai tươi sáng ở cả những thời khắc khó khăn nhất, ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Qua các nv, nhà văn muốn thể hiện tư tưởng “dù kề bên cái đói, cái chết, người ta vẫn khát khao hp, vẫn hướng về ánh sáng, vẫn tin vào sự sống và vẫn hi vọng ở tương lai”. 4. Giá trị của tác phẩm - GTHT Truyện phản ánh tình cảnh bi thảm của người nông dân trong nạn đói khủng khiếp 1945 d/c kể những chi tiết về cái đói ở xóm ngụ cư, hoàn cảnh đói của “thị”, gia đình Tràng. - GTNĐ + Tác giả có sự đồng cảm, xót thương sâu sắc với số phận của những con người người nghèo khổ d/c kể về số phận nghèo khổ của “thị”, Tràng, bà cụ Tứ; + Truyện lên án, tố cáo tội ác dã man của thực dân Pháp và phát xít Nhật d/c các chi tiết miêu tả xóm ngụ cư trong nạn đói; + Nhà văn thấu hiểu và trân trọng những phẩm chất tốt đẹp của con người tấm lòng nhân hậu d/c Tràng, bà cụ Tứ, niềm khao khát hp rất con người d/c người vợ nhặt, Tràng, niềm tin vào cs, tương lai của những người lđ nghèo d/c Tràng, bà cụ Tứ; + Tác giả dự cảm, tin tưởng vào sự đổi đời và tương lai tươi sáng của các nv d/c chi tiết lá cờ đỏ trên đê Sộp. III. TỔNG KẾT 1/ Nghệ thuật - Tg x/d được tình huống truyện độc đáo PT ra. - Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn; dựng cảnh sinh động, có nhiều chi tiết đặc sắc. - N/vật được khắc họa sinh động, đối thoại hấp dẫn, ấn tượng, thể hiện tâm lí tinh tế. - Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị nhưng chắt lọc và giàu sức gợi. 2/ Ý nghĩa văn bản Truyện tố cáo tội ác của thực dân, phát xít đã gây ra nạn đói khủng khiếp năm 1945 và khẳng định ngay trên bờ vực của cái chết, con người vẫn hướng về sự sống, tin tưởng ở tương lai, khát khao tổ ấm gia đình và thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. 3/ Củng cố ? Bài học giúp em nhận ra được điều gì? 4/ Hướng dẫn HS học bài ở nhà và chuẩn bị bài mới - Hướng dẫn HS học bài ở nhà + Học bài, học thuộc một số d/c nguyên văn. + Câu hỏi tham khảo Đọc đoạn văn “Bà lão cúi đầu nín lặng cơn đói khát này không” và thực hiện các yêu cầu bên dưới 1/ Nêu nội dung chính của đoạn văn. 2/ “Bà lão” là ai? “Chúng nó” là ai? Tại sao “bà lão” “vừa ai oán vừa xót thương”? 3/ VB được viết theo PCNN gì? Xuất phát từ điều gì anh chị xác định như vậy? 4/ Viết một đoạn văn khoảng 10 đến 20 dòng PT diễn biến tâm trạng “bà lão” trong đoạn văn trên. + Đề văn tham khảo 1/ PT diễn biến tâm trạng bà cụ Tứ. Qua nhân vật này, anh/chị thấy gì về những phẩm chất tốt đẹp của những bà mẹ VN? 2/ PT GTHT và GTNĐ của TP. 3/ PT tình huống truyện. 4/ PT nv Tràng. Qua nhân vật này, anh/chị hãy làm sáng tỏ quan điểm của nhà văn “Dù kề bên cái đói, cái chết, người ta vẫn khát khao hạnh phúc, vẫn hướng về ánh sáng, vẫn tin vào sự sống và vẫn hi vọng ở tương lai”. 5/ Truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao kết thúc bằng hình ảnh “Đột nhiên thị thấy thoáng hiện ra một cái lò gạch cũ bỏ không, xa nhà cửa, và vắng người lại qua” Truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân kết thúc bằng hình ảnh “Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới” Cảm nhận của anh/ chị về ý nghĩa của những kết thúc trên đề ĐH, khối D, 2012. 6/ Cảm nhận về sức sống mạnh mẽ của người phụ nữ qua hai nhân vật Mị trong “VCAP” của Tô Hoài và người vợ nhặt trong “Vợ nhặt” của Kim Lân. - Chuẩn bị bài mới Nhân vật giao tiếp THCHD; Lập dàn ý cho các đề bài trên theo tổ tổ 1 đề 1, tổ 2 đề 4, tổ 3 đề 5, tổ 4 đề 6, rút ra dàn ý của kiểu bài “NLVMTP,MĐTVX”. ** Bạn nào cần giáo án khối 10, 11, 12 các loại chính khóa, tự chọn, phụ đạo, luyện thi, giáo án ôn tập, tài liệu ôn thi tốt nghiệp, đề kiểm tra, đề thi, sáng kiến để tham khảo thì liên hệ với mình qua SDT Mình là GVG cấp tỉnh năm 2014. Năm 2015 vừa rồi, tỉ lệ tốt nghiệp của mình cao hơn của trường và của tỉnh. Cảm ơn các bạn đã ủng hộ tài liệu của mình! Nội dung Text Giáo án Ngữ văn 12 - Đọc văn Vợ nhặt Kim Lân TUẦN 21 . Đọc văn VỢ NHẶT Kim Lân I. Mục tiêu bài học Giúp HS - Hiểu được tình cảnh thê thảm của người nông dân nước ta trong nạn đói khủng khiếp năm 1945 do thực dân Pháp và phát xít Nhật gây ra. - Hiểu được niềm khát khao hạnh phúc gia đình, niềm tin bất diệt vào cuộc sống và tình thương yêu đùm bọc lẫn nhau giữa những người lao động nghèo khổ ngay trên bờ vực thẳm của cái chết. -Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuậtsáng tạo tình huống, gợi không khí,miêu tả tâm lí, dựng đối thoại. II. Phương tiện dạy học Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án. III. Phương pháp - Nêu vấn đề, phát vấn, đàm thoại, kết hợp với diễn giảng. - Tổ chức thảo luận nhóm. - Đọc diễn cảm những đoạn đặc sắc. IV. Trọng tâm bài học - Tình huống độc đáo của truyện. - Niềm khao khát hạnh phúc của gia đình được thể hiện qua nhân vật Tràng. - Niềm tin vào cuộc sống và tình thương giữa những người nghèo khổ được thể hiện chủ yếu qua nhân vật bà cụ Tứ. V. Tiến trình tổ chức 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ - Phân tích nhân vật Mị?- Sức sống tiềm tàng của Mị và cảnh cởi trói cho A Phủ. - Phân tích nhân vật A Phủ? - Giá trị nhân đạo của tác phẩm? 3. Bài mới Nạn đói năm 1945 đã làm xúc động nhiều văn nghệ sĩ. Nhà văn Nguyên Hồng viết Địa ngục, Tô Hoài viết Mười năm... Kim Lân đóng góp vào đề tài trên một truyện ngắn xuất sắc "Vợ nhặt". Truyện ngắn"Vợ nhặt" đã thể hiện thành công hình tượng những con người Việt Nam lương thiện trong tai hoạ đói kém khủng khiếp do thực dân, phát xít gây ra. Nhưng họ đã cưu mang đùm bọc nhau và hi vọng trông chờ vào sức mạnh giải phóng dân tộc của cuộc cách mạng do giai cấp công - nông lãnh đạo. HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ YÊU CẦU CẦN ĐẠT GV gọi HS đọc phần tiểu dẫn I. Tìm hiểu chung SGK. 1. Tác giả Kim Lân1920-2007 Dựa vào Tiểu dấn SGK, em hãy -Thế giới nghệ thuật của ông thường là khung nêu những nét chính về tác giả cảnh nông thôn, hình tượng người nông dân. Kim Lân? - Là nhà văn một lòng một dạ đi về với "đất", với "người" với "thuần hậu nguyên thủy" của cuộc sống nông thôn. -Nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2001. 2. Tác phẩm a. Xuất xứ Vợ nhặt là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim Lân in trong tập truyện "Con chó Em hãy trình bày xuất Xứ truyện xấu xí"1962 ngắn Vợ nhặt b. Hoàn cảnh sáng tác Tiền thân của truyện ngắn này là tiểu thuyết "Xóm ngụ cư" được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng dang dở và bị mất bản thảo. Sau khi hoà bình lập lại 1954, Kim Lân dựa vào một phần cốt truyện GV gọi 2 HS đọc văn bản và tóm cũ để viết truyện ngắn này. tắt tác phẩm. c. Ý nghĩa nhan đề Dựa vào nội dung truyện, hãy giải - Thâu tóm giá trị nội dung tư tưởng của tác thích nhan đề Vợ nhặt? phẩm. - Từ nhan đề, ta thấy thân phận con người bị rẻ GV nhận xét và nhấn mạnh một số rúng như cái rơm, cái rác có thể nhặt ở bất kì ý cơ bản. đâu,bất kì lúc nào. Người ta hỏi vợ, cưới vợ còn ở đây Tràng nhặt vợ. - Đây thực chất là sự khốn cùng của hoàn cảnh. II. Đọc -hiểu văn bản 1. Tình huống truyện -Tràng là một chàng trai sống ở xóm ngụ cư nghèo mà lại xấu xí, thô kệch >< giữa nạn đói khủng khiếp nhất lịch sử. truyện như thế nào? -Tình huống Tràng nhặt được vợ đã làm cho mọi người vô cùng ngạc nhiên +Trẻ con xóm ngụ cư ngạc nhiên + Người lớn cũng ngạc nhiên + Mẹ của Tràng cũng ngạc nhiên + Bản thân Tràng cũng không ngờ được, cứ ngỡ ngàng như không phải. Một tình huống éo le, giàu kịch tính, rất độc đáo. - Giá trị hiện thực tố cáo tội ác của thực dân Pháp, phát xít qua bức tranh xám xịt về thảm cảnh chết đói. - Giá trị nhân đạo Tình nhân ái cưu mang đùm Em hãy cho biết tình huống truyện bọc lẫn nhau, khát vọng hướng tới cuộc sống đó có những ý nghĩa gì? và hạnh phúc. Điều mà Kim Lân muốn nói là GV gợi ý giá trị hiện thực và giá trong bối cảnh bi thảm, giá trị nhân bản không trị nhân đạo của tình huống mất đi, con người vẫn muốn cứ được là con truyện? người. 2. Tìm hiểu các nhân vật a. Tràng và người vợ nhặt * Bị cái đói dồn vào thảm cảnh - Tràng GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu + Đi từng bước mệt mỏi, cái đầu trọc chúi về nhân vật Tràng và người vợ nhặt. đằng trước... Cảm nhận của em về nhân vật + Không có tiền cưới vợ. Ngày vui vợ chồng Tràng và người vợ nhặt? phải ăn cám. GV nhận xét và nhấn mạnh những - Người vợ nhặt ý cơ bản. + Rách rưới, tả tơi gầy sọp, trên khuôn mặt lưỡi cày chỉ còn thấy hai con mắt. + Không có nổi cái tên, không duy trì nổi lòng tự trọng để phải theo không Tràng chỉ sau bốn Họ là nạn nhân của nạn đói như thế nào? bát bánh đúc. Có khát khao nương tựa, gắn bó để được tồn tại, để sống, để cho cuộc đời mỗi người trở nên có ý nghĩa hơn. - Tràng Bị cái đói dồn vào thảm cảnh + Lúc đầu Chỉ đùa và trên đường đưa người nhưng họ luôn khao khát điều gì? vợ nhặt về tâm hồn tràn đầy tình nghĩa, quên luôn cả mùa đói. + Sáng hôm sau Cảm nhận rõ hạnh phúc "Thấm thía cảm động" của mái ấm gia đình. - Người vợ nhặt + Lúc đầu Chỉ định gắn với Tràng để tồn tại qua mùa đói. + Sáng hôm sau Cuộc sống gia đình thay đổi thị, biến thành "người đàn bà hiền hậu, đúng mực, không có vẻ gì chao chát chỏng lỏng". Tràng và người vợ nhặt có sự hi vọng, tin tưởng vào tương lai -Tràng nghĩ đến chuyện tu sửa nhà cửa, sinh con, đẻ cái, lo lắng cho vợ con sau này, đám người phá kho thóc Nhật và hình ảnh lá cờ đỏ tượng trưng cho Việt Minh. Họ tin tưởng vào tương lai như thế - Người vợ nhặt cùng mẹ chồng quét tước, thu nào? dọn nhà cửa, sân vườn mong mang lại một sinh khí mới. Nói đến chuyện các vùng khác không còn đóng thuế, phá kho thóc Nhật, chuyện Việt Minh. b. Diễn biến tâm trạng bà Cụ Tứ * Ngạc nhiên -Đứng sững lại hấp háy cặp mắt cho đỡ nhoèn, quay nhìn Tràng không hiểu thấy người đàn bà bên Tràng. -Băn khoăn ngồi xuống giường khi nghe người đàn bà chào. Cảm nhận của em về diễn biến tâm * Lo âu, thương cảm, tủi thân trạng nhân vật bà cụ Tứ - mẹ - Cúi đầu, kẽ mắt rĩ xuống hai dòng nước mắt Tràng. buồn vì không lo nổi đám cưới cho con, sợ con và dâu "có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không". GV nhận xét và chốt lại những ý cơ bản. - Nghẹn lời, nước mắt "cứ chảy xuống ròng ròng". * Hi vọng tin tưởng ở tương lai -Nói đến chuyện nuôi gà, chuyện sẽ có một đàn gà nay mai. Nói đến triết lí "ai giàu ba họ ai khó ba đời" để động viên con và dâu về một viễn cảnh thoát đói nghèo. -Thu dọn, quét tước nhà cửa, sân vườn mong mang lại một sinh khí mới. 3. Nghệ thuật - Cách kể chuyện tự nhiên, lôi cuốn, hấp dẫn. - Nghệ thuật tạo tình huống đầy sáng tạo. - Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc. - Ngôn ngữ nhuần nhị, tự nhiên. III. Tổng kết - Truyện ngắn "Vợ nhặt"thể hiện được thảm cảnh của nhân dân ta trong nạn đói năm 1945. Đặc biệt tác phẩm thể hiện được tấm lòng nhân Hướng dẫn HS tìm hiểu nghệ thuật ái, sức sống kì diệu của con người ngay bên bờ của tác phẩm. vực thẳm của cái chết vẫn hướng về sự sống và khát khao tổ ấm gia đình. - "Vợ nhặt" tạo được một tình huống truyện độc đáo,cách kể chuyện hấp dẫn, miêu tả tâm lí Em hãy nhận xét về nghệ thuật nhân vật tinh tế. viết truyện của Kim Lân Cách kể chuyện, cách dựng cảnh, đối thoại, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, ngôn ngữ... - GV diễn giảng thêm cho HS. -GV hướng dẫn học sinh tổng kết hai mặt Nội dung và nghệ thuật. Luyện tập Nêu ý nghĩa nhan đề. Vẻ đẹp tình người của các nhân vật. Suy nghĩ về sự sống - cái chết và nhân phẩm Dặn dò Chuẩn bị bài Nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi. RÚT KINH NGHIỆM

giáo án vợ nhặt